Een trap is vaak het enige binnenschilderwerk dat tijdens de uitvoering in gebruik blijft. Bij de meeste woningen is er geen tweede route naar boven. Dat bepaalt de werkwijze, de verfkeuze en vooral de doorlooptijd.
Om en om treden
Wij schilderen de treden in twee gangen: eerst de oneven treden, daarna de even. Op de onbehandelde treden kan gelopen worden. Bewoners nemen in die periode twee treden per stap.
Dat vraagt aandacht. Twee treden per stap is een grote stap, en de leuning is op dat moment mogelijk ook net geschilderd. Daarom:
- Markeer duidelijk welke treden nat zijn, met tape of een bord op beide verdiepingen.
- Zorg voor licht in het trapgat, ook ’s nachts.
- Overleg vooraf of iedereen in het huis dit veilig kan. Bij jonge kinderen of bewoners die slecht ter been zijn is om en om geen optie.
Kan de trap een paar dagen buiten gebruik, dan gaat het werk in één keer door. Dat levert een gelijkmatiger resultaat en minder aanzetten.
De volgorde
Van boven naar beneden, en van het onderdeel dat het minst belopen wordt naar het onderdeel dat het meest belopen wordt.
- Leuning en spillen. Hier valt spatwerk vanaf, dus dit gaat eerst.
- Stootborden en de zijkanten van de wangen.
- Treden. Als laatste, in de om-en-om-gangen.
Leuning en treden nooit tegelijk nat. Dan zijn de houvast en de voetplaats gelijktijdig weg.
Voorbereiding
Een trap vraagt meer voorbereiding dan mensen verwachten, en dat zit niet in het oppervlak.
Ontvetten gaat eerst. Treden verzamelen jaren zeepresten van dweilen, schoenpoets en vloerpolish. De leuning zit vol handvet. Schuren over een vette ondergrond wrijft dat vet juist in de krassen, en daar laat de nieuwe lak los. Wij ontvetten met ammonia of een aangepaste ontvetter, nemen na met schoon water en schuren daarna.
Ontlakken is vaak onvermijdelijk. Oude trappen dragen meerdere lagen lak, soms over wax of olie. Wax en olie zijn niet overschilderbaar. Daarnaast is de oude laklaag in het midden van de trede doorgelopen en aan de randen dik. Alleen schuren laat die kuil zichtbaar staan onder een nieuwe glanslaag. Op de treden komt het er meestal op neer dat de oude opbouw er helemaal af moet.
Bij lak van voor 1970 rekenen wij op lood. Dan geen droog schuren zonder afzuiging en niet afbranden.
De hoeken zijn het werk. Elke trede heeft de binnenhoek met het stootbord, twee aansluitingen op de wangen en bij een open trap een rondgaande naad om iedere spil. Bij een trap met spillen is dat bij elkaar een aanzienlijke lengte binnenhoek. Schuren en aflakken gebeuren daar met de hand; machines komen er niet bij.
Welke verf
- Treden vragen een slijtvaste lak: een tweecomponenten polyurethaanlak of een traplak die door de fabrikant is vrijgegeven voor traptreden. Gewone acryllak blijft te zacht en toont binnen een seizoen loopsporen en hakafdrukken.
- Stootborden, spillen en leuning kunnen met een goede eencomponenten lak. De leuning krijgt handbelasting, dus ook daar een harde, goed schoon te maken afwerking.
- Glansgraad: hoogglans op treden laat iedere kras zien en is glad onder sokken. Zijdeglans of mat werkt beter. Wat glans per onderdeel doet, staat in glansgraad kiezen.
- Het bindmiddel bepaalt de doorhardingstijd, en die bepaalt hier de doorlooptijd. Zie watergedragen of oplosmiddelhoudende verf.
Antislip
Een antislipadditief gaat alleen door de laatste laag op de treden, niet door de tussenlagen. De korrel zakt in de bus, dus tijdens het werk regelmatig doorroeren. Alternatieven zijn antislipstrips of een traploper.
Verse lak is glader dan de versleten laag die eraf ging. Waarschuw bewoners daarvoor, ook nadat de trap weer vrijgegeven is.
Droogtijd tegenover doorlooptijd
Er zijn drie momenten, en die worden vaak door elkaar gehaald: stofdroog, overschilderbaar en doorgehard. Belopen mag pas na doorharding, en dat is de laatste. Het technisch blad van het gekozen product geeft de tijden; lage temperatuur en hoge luchtvochtigheid verlengen ze allemaal. Een onverwarmd trapgat in de winter droogt traag.
Tot de lak volledig is doorgehard:
- geen tape op de nieuwe laag;
- geen traploper of mat terugleggen, de rug hecht zich anders aan de lak;
- niets over de treden slepen.
Een trap kost weinig werkuren en veel kalenderdagen. Wij spreken vooraf per dag af welke treden wanneer aan de beurt zijn, zodat u weet wanneer de trap beperkt beschikbaar is.
Een trap loopt bij ons mee met het binnenschilderwerk. Spijlen en een balustrade gaan sneller en strakker als ze gespoten worden, en of dat in uw situatie loont staat in latex spuiten of rollen.